Zola Jesus to projekt Niki Rozy Danilovej, która tworzy ciemną, ale zarazem podnoszącą na duchu muzykę zdominowaną przez jej operowy głos i instrumenty klawiszowe. Jej prace ewoluowały od lo-fi produkowanych w sypialni, jak na przykład album "The Spoils" z 2009 roku, do bardziej wyrafinowanych działań takich jak "Okovi" z 2017 roku czy "Arkhon" z 2022 roku, które charakteryzują się gęstymi, ambitnymi aranżacjami. Moc jej głosu i mieszanka wpływów elektronicznych, industrialnych i klasycznych przetrwały.
Urodzona w Phoenix, w stanie Arizona, a wychowana w Merrill, w stanie Wisconsin, Danilova wykazała zainteresowanie śpiewem już w bardzo młodym wieku, kupując kasety z lekcjami śpiewu i partytury operowe w wieku siedmiu lat. Niedługo potem, przez następną dekadę pracowała z nauczycielem śpiewu. Lęk i rywalizacyjny charakter opery sprawiły, że na kilka lat przestała śpiewać, ale tęsknota za tą formą ekspresji skłoniła ją do stworzenia projektu Zola Jesus. Zainspirowana przez takie osobistości jak Diamanda Galás, Lydia Lunch, Throbbing Gristle i Swans, tworzyła katartyczne domowe nagrania, używając klawiszy, automatów perkusyjnych i czegokolwiek innego, co miała pod ręką, podczas studiów na University of Wisconsin Milwaukee. Jej pierwsze oficjalnie wydane utwory obejmowały kilka singli z 2008 roku: EPkę "Poor Sons" wydaną przez Die Stasi i "Soeur Sewer" wydaną przez Sacred Bones. Po przejściu na University of Wisconsin Madison, w 2009 roku nagrała swój debiutancki album. Wydany w lipcu tego samego roku przez Sacred Bones, album "The Spoils" odzwierciedlał większy nacisk na jej głos i nieco czystsze wartości produkcyjne w porównaniu do jej najwcześniejszych nagrań (rok później, Sacred Bones wydało reedycję albumu z utworami z "Poor Sons" i "Soeur Sewer"). W tym samym roku, Zola Jesus wydała również EPkę "Tsar Bomba" przez Troubleman, "New Amsterdam" przez Sacred Bones, oraz beztytułowy, limitowany album winylowy i wspólne wydanie z Burial Hex przez Aurora Borealis. Dodatkowo, Danilova grała w zespole Former Ghosts, w którym występowali Jamie Stewart z Xiu Xiu i Freddy Ruppert.
W 2010 roku, Danilova ukończyła uniwersytet z podwójnym dyplomem z francuskiego i filozofii, jednocześnie utrzymując swoje intensywne tempo wydawnicze i koncertowe. W marcu tego roku ukazała się EPka "Stridulum". Nazwana tak na cześć horroru z 1979 roku autorstwa Giulio Paradisi, EPka ta odsunęła hałaśliwą produkcję poprzednich prac Zola Jesus na dalszy plan i skupiła się na jej głosie i twórczości. Następnie ukazała się EPka "Valusia", a w lipcu Danilova współpracowała z Amandą Brown z Pocahaunted nad EPką "LA Vampires Meets Zola Jesus", eksperymentalnym lo-fi projektem. Miesiąc później, Souterrain Transmissions połączyło utwory z "Valusia" ze "Stridulum" w pełnowymiarowy album "Stridulum II". Trasa koncertowa jako support dla Fever Ray i The xx zakończyła ten rok.
Równocześnie z pracą nad M83 i Prefuse 73, w 2011 roku Zola Jesus wydała swój trzeci pełnowymiarowy album, "Conatus". Wydany we wrześniu, album został współwyprodukowany przez Danilovą i Briana Foote z Cloudland Canyon i Jackie-O Motherfucker i zawierał strunowe instrumenty oraz inne akustyczne. Tak jak poprzednie albumy Zola Jesus, "Conatus" (łac. "posuwający naprzód") zdobył uznanie krytyków. Został także jednym z komercyjnie bardziej udanych wydawnictw Danilovej, osiągając szóstą pozycję na liście Top Dance/Electronic Albums w USA i 22 miejsce na liście UK Independent Albums. Pod koniec trasy "Conatus", Danilovej zaproponowano występ w nowojorskim muzeum Guggenheim, podczas którego współpracowała z J.G. Thirlwellem z Foetus, który dostarczył aranżacje dla kwartetu Mivos. Te strunowe interpretacje zostały uchwycone na albumie "Versions" z 2013 roku.
Do swojego czwartego albumu, "Taiga" z października 2014 roku, Danilova przeszła do Mute Records. Zdecydowała się na muzyczną i geograficzną zmianę tempa, czerpiąc z popowych potęg takich jak Mariah Carey i Barbra Streisand, a także pisząc piosenki podczas pobytu na zielonej wyspie Vashon w stanie Washington. Nazwany po rosyjskim słowie oznaczającym "las", album został zmiksowany w Los Angeles przez Deana Hurleya i dotarł do dziewiątego miejsca na liście Billboard Heatseekers w USA; w Wielkiej Brytanii dotarł do 48 miejsca na liście Independent Albums. W 2017 roku, Danilova wróciła do Merrill i zaczęła pracę nad utworami, które były zainspirowane trudnymi czasami, które przeżyła ona sama i jej przyjaciele.
"Okovi", album nazwany po słowiańskim słowie oznaczającym "kajdany", ukazał się we wrześniu 2017 roku. Pierwszy album Zola Jesus, na którym pojawiła się gitara, "Okovi" i jego medytacje na temat straty i uzdrowienia zawierały wkład od Alexa DeGroota, WIFE, Shannon Kennedy z Pedestrian Deposit i perkusisty Teda Byrnesa. Album dotarł do ósmego miejsca na liście Dance/Electronic Albums magazynu Billboard. Rok później ukazała się EPka "Okovi: Additions", zawierająca utwory nagrane podczas sesji do "Okovi" oraz remiksy niektórych utworów z albumu autorstwa Johnny'ego Jewela, Katie Gately, Joanne Pollock i Wolves in the Throne Room. Pierwszy koncertowy album Zola Jesus, "Live at Roadburn 2018", ukazał się we wrześniu 2020 roku i zarejestrował jej występ na festiwalu Roadburn w Holandii. Pracując nad swoim następnym zestawem piosenek, Danilova doświadczyła poważnego kryzysu twórczego. Aby ponownie rozpocząć proces twórczy, zatrudniła producenta Randalla Dunna i perkusistę Matta Chamberlaina, którzy pomogli jej nadać kształt dźwiękowi albumu "Arkhon" z czerwca 2022 roku. Nazwany na cześć starożytnej greckiej nazwy "władca" (oraz gnostyckiego pomysłu na moc sprawowaną przez błędnego boga), album odszedł od tańczącej orientacji "Taiga" i "Okovi" na rzecz cięższego brzmienia, napędzanego przez polirytmie Chamberlaina.
Opracowania na podstawie: allmusic.com
