Jan Garbarek – norweski saksofonista jazzowy
Jan Garbarek urodził się 4 marca 1947 w Mysen w Norwegii. Polskie nazwisko zawdzięcza ojcu, który po II wojnie światowej osiadł na północy i tam założył rodzinę. Jan dorastał w Oslo.
Jak dowiadujemy się z artykułu Marka Duszy na łamach „Rzeczpospolitej”, Jan Garbarek po raz pierwszy odwiedził ojczyznę ojca w połowie lat 60. Wolny czas spędził w muzycznych księgarniach oraz bibliotekach. Jego celem było odnalezienie nut do utworów Krzysztofa Pendereckiego.
Jan Garbarek zainteresował się muzyką w bardzo młodym wieku. Jako swoją pierwszą inspirację wymienia Johna Coltrane’a. Karierę fonograficzną zaczął pod koniec lat 60., współpracując z innym swoim idolem, George’em Russellem. Do jego innych znanych współpracowników należą m.in. Don Cherry czy Keith Jarrett.
Jan Garbarek – dyskografia i najważniejsze albumy
Jan Garbarek w 1967 roku wydał album „Til Vigdis”, a dwa lata później „Esoteric Circle”. W 1970 roku zadebiutował w barwach ECM krążkiem „Afric Pepperbird”. Płyta uważana jest za pierwsze tak znaczące dzieło artysty. Co ciekawe, współpraca Jana Garbarka z ECM trwa do dziś. Jako solista wydał kilkadziesiąt płyt.
Jan Garbarek na swoich nagraniach chętnie sięga po inspiracje folkiem czy klasyką. Nagrania z lat 70. i 80., jak chociażby „Witchi-Tai-To” czy „Dis”, są świetnym tego przykładem. Na początku lat 80., Garbarek chętnie sięgał po syntezatory. Inspirował się także różnymi kulturami muzycznymi. Nagrywał z takimi artystami, jak Ravi Shankar i Ustad Fateh Ali Khan. Fascynacje muzyką świata słychać m.in. na wydawnictwach „Ragas and Sagas” (1992) i „Madar” (1992).
W pierwszej połowie lat 90. muzyka nawiązująca do gregoriańskich chórów była niezwykle popularna. Jan Garbarek sięgnął po ten projekt na innowacyjnym nagraniu zrealizowanym z The Hilliard Ensemble. Album „Officium” z 1994 roku stał się olbrzymim sukcesem komercyjnym. Do dziś to jeden z najlepiej sprzedających się krążków z wytwórni ECM. Sequele wydawnictwa – „Mnemosyne” (1999) i „Officium Novum” (2010) – również spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem.
Jan Garbarek – nagrody i wyróżnienia
Jan Garbarek ma na koncie mnóstwo prestiżowych nagród i wyróżnień. W 1999 roku otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Świętego Olafa. W 2004 Norweska Rada Sztuki przyznała artyście swoją nagrodę. Wydany w tym samym roku „In Praise of Dreams” otrzymało nominację do Grammy. W 2014 Jan Garbarek otrzymał nagrodę im. Willy’ego Brandta.
Jan Garbarek pozostaje aktywnym muzykiem. Regularnie koncertuje i nagrywa nowe utwory. Jego twórczość pełna innowacyjnych rozwiązań oraz otwartości na różne wpływy, wciąż inspiruje pokolenia muzyków na całym świecie.
Jan Garbarek jest ojcem Anji Garbarek (ur. 1970), która jest popularną norweską wokalistką i kompozytorką.
