Ayarkhaan

AYARKHAAN

Ayarkhaan to nazwa mającej długą tradycję żeńskiej grupy wokalnej z Republiki Sachy, znanej również jako Jakucja, będącej częścią Federacji Rosyjskiej. Grupa została stworzona w 2002 r. z osobistej inicjatywy Albiny Degtyarevy. Albina urodziła się w małej wiosce w Republice Sachy we wschodniej Syberii, a obecnie mieszka w Jakucku, stolicy Republiki, znanej również niegdyś jako Jakucja. Obecnie pracuje jako nauczycielka gry na khomusie (rodzaj drumli) w Akademii Muzycznej w Jakucku i jest artystką jakuckiego Narodowego Teatru Rozmaitości. Albina prowadzi również prace badawcze dla Międzynarodowego Centrum Khomusa (znanego jako Jakuckie Muzeum Khomusa). Ukończyła Uniwersytet w Jakucku na wydziale języka i literatury Sachy. Od 1991 r. występuje na scenie. Jest szeroko znana poza granicami Sachy i Rosji. Uważana jest za promotorkę muzyki granej na khomusie. Jej gra na drumli odznacza się kreatywnością, indywidualnym stylem, subtelną techniką i improwizacją. Jej najbardziej znane kompozycje to: At a Tethering Post, Lullaby, The World of Nature, Home Tunes, etc. Odkryła na nowo i przywróciła słuchaczom niektóre z najstarszych stylów śpiewania ludności Sachy – nosowy, gardłowy i podniebienny. Te techniki wykorzystuje w swojej muzyce i występach teatralnych. Będąc wirtuozką gry na khomusie, Albina Degtyareva zapracowała na to, by stać się honorową reprezentantką Republiki Sachy (Jakucji), jeśli chodzi o wyrażanie ducha swojego narodu. Regularnie występuje podczas oficjalnych imprez organizowanych przez jakucki rząd, w Rosji i za granicą. Brała udział w Dniach Republiki w Moskwie, Petersburgu, Chabarowsku, Chinach, Japonii (EXPO 2005), i w innych miejscach. Albina Degtyareva jest autorką muzyki do wielu produkcji filmowych i telewizyjnych, m.in. „The Echo of Centuries” (1984), „The Yakut Ballad” (2000), „Congeners” (2001). Pojawia się na kilku płytach wydanych w Rosji, Austrii i Japonii. Jest też znana jako zdolna projektankta strojów na własne występy. Jej kostiumy, utrzymane w tradycyjnym stylu, zdobyły Grand-Prix jakuckiego konkursu mody „Saharha” w 1997 r. Jest również poetką. Jej wiersze ukazały się drukiem.

W celu wypromowania żywej etnicznej jakuckiej muzyki i śpiewu, Albina Degtyareva założyła w 2002 r. zespół „Ayarkhaan”. Grupa wykonuje wiele utworów na drumlę, skomponowanych i zaaranżowanych przez Albinę. Ożywia zapomniane style śpiewania: khabarha yryata, tanalai yryata, etc. Ich program koncertowy opiera się na nieodłącznych symbolach szamanistycznej mitologii Sachy, do których należą: Stworzenie świata, Patron koni, święta Brzoza, zawód kowala i inne. Ayarkhaan odwołują się bezpośrednio do duchów natury i do duszy słuchacza.

Trzeba powiedzieć, że od początku jest to jeden z najdziwniejszych i najbardziej egzotycznych rodzajów muzyki jaki mogą usłyszeć zachodnie uszy. Ayarkhaan specjalizują się w sztuce gry na khomusie, metalowym instrumencie, który mieści się w ustach i działa na takiej samej zasadzie jak drumla. Przez lata Ayarkhaan były liderkami wskrzeszenia i zachowania tradycyjnej muzyki Republiki Sachy, mającej starożytne animistyczne korzenie. Dzięki ich występom na żywo, wiele zapomnianych już niemal technik wokalnych, jak choćby “khabarha yryata" czy „tangalai yryata" (śpiew gardłowy i podniebienny) stało się znów popularne. Tylko za pomocą swoich głosów i khomusu członkinie Ayarkhaan imitują odgłosy zwierząt, ptaków i natury. Ale nie są to tylko okazjonalne efekty dźwiękowe czy tanie sztuczki. Albina komponuje i aranżuje muzykę na najmniejszy instrument na świecie. Inspiracją dla jej kompozycji jest tradycja, która przekazywana była przez wieki, jednocześnie odzwierciedlają one jednak także nowoczesne myślenie o muzyce. Przekuwa ona starodawne techniki i tradycyjne melodie w utwory o iście epickiej skali, sięgając głęboko do samego źródła muzyki i łącząc to, co „naturalne” z tym, co „duchowe”. Uczeni, krytycy i publiczność, wszyscy jak jeden mąż wychwalają Ayarkhaan za bycie w awangardzie brzmienia jakuckiego khomusa: „Huragan dźwięków wydobywanych z jakuckich khomusów, zastępujących wiolonczelę, saksofon, gitarę elektryczną i co najmniej jedną trzecią orkiestry symfonicznej – to jest poziom mistrzowski”.

Poza Albiną pięcioosobowy skład Ayarkhaan tworzą dwie wirtuozki gry na khomusie, Nariyana Renanto i Alisa Savvinova, a także córki-bliźniaczki Albiny, Nurguyaana i Tuyaara, które otworzyły szkołę gry na khomusie w Moskwie.

Występy sceniczne Albiny Degtyarevy i grupy Ayarkhaan oraz ich własnej roboty kostiumy zawsze wywołują furorę i spotykają się z entuzjastycznym przyjęciem. Któż by się spodziewał, że kilka drobnych kobiet grających na najmniejszym instrumencie świata może zrobić takie wrażenie. Kiedy w listopadzie 2009 r. Albina występowała solo w klubie Milky Way Club w Amsterdamie, podczas festiwalu Balkan Revolutia, zazwyczaj bardzo głośna publiczność holenderska trwała w ciszy, wstrzymując oddech, od pierwszej do ostatniej zagranej przez nią nuty, żeby zaraz potem eksplodować burzą oklasków.

(W tekście wykorzystano fragmenty z recenzji, których autorami są Uncle Dave Lewis i Joshua Cheek).

~ 2003 Władymir Putin, prezydent Federacji Rosyjskiej: „Wiem, że na północy mieszka wielu utalentowanych ludzi, ale dziś w sposób szczególny wyrażam podziw dla profesjonalnego wykonania tradycyjnej muzyki jakuckiej na khomusie”.
~ 2004 Alexander Khloponin, Burmistrz regionu Krasnojarska w Rosji: „Byłem pod ogromnym wrażeniem występu grupy Ayarkhaan. Jestem wielbicielem waszej twórczości. Dziękuję za wasz występ!”
~ 2004 Artemy Troitsky, dziennikarz, krytyk muzyczny: „Wielokrotnie słuchałem muzyki granej na khomusie, ale po raz pierwszy słyszałem khomus, który brzmiał jak cała orkiestra. Uważam, że nie ma na świecie więcej takich utworów, jak te wykonywane przez Ayarkhaan”.
~ 2006 Franz Kumpl, Przewodniczący Międzynarodowego Związku Drumli: „Myślałem, że znam dobrze brzmienie jakuckiego khomusa, ale Ayarkhaan ukazują zupełnie nowe sposoby gry na tym instrumencie”.

https://www.reverbnation.com/ayarkhaan

Ayarkhaan zdobyły liczne nagrody na rosyjskich i międzynarodowych festiwalach muzyki etnicznej i folkowej. Wśród zdobytych przez nie trofeów znajdują się:

Grand-Prix
• rosyjskiego festiwalu „Światła północy” (Syktyvkar, 2003),
• II Światowego Festiwalu Muzyki Etno „Sayanring” (Krasnojarsk, 2004),
laureatki
• Międzynarodowego Festiwalu Khomusa “Il Khomus” (Jakuck, 2004),
• Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego „Magia głosu” (Wrocław / Polska, 2005),
• Międzynarodowego Festiwalu Folkowej Tradycji Ustnej (Warszawa / Polska, 2005),
• Międzynarodowego Festiwalu Khomusa (Kyzył / Rosja, 2005).

W ostatnich latach grupa Ayarkhaan była główną gwiazdą następujących imprez:
• Międzynarodowy Festiwal Muzyczny w Czadanie (Tuwa / Rosja),
• Międzynarodowy Festiwal Muzyki Etno w Moskwie (Rosja),
• Międzynarodowy Festiwal Muzyki “Riddu, Riddu” w Minland (Norwegia),
• Międzynarodowy Festiwal Muzyczny Turków „Muzyka Wielkiego Stepu” w Kyzyłordzie (Kazachstan).
Nagrodzone jako najlepszy zespół podczas V Międzynarodowego Kongresu Muzycznego Drumli w Amsterdamie (Holandia).
Festiwal Sayan Ring, Szuszeńsko. Albina jest stałym członkiem festiwalowego jury.

AYARKHAAN linki
Informacje
https://ayarkhaan.blogspot.com/2007_04_01_archive.html

Filmy
Koncert podczas Sayan Ring Festival latem 2010 r.
https://vimeo.com/22406363

Film promocyjny:
https://www.youtube.com/watch?v=EAS70WlQz2AHYPERLINK
https://www.youtube.com/watch?v=EAS70WlQz2A&feature=related"&HYPERLINK
https://www.youtube.com/watch?v=EAS70WlQz2A&feature=related"feature=related