Wanda i Banda (dawniej Banda i Wanda) – polski zespół rockowy założony w 1982 roku. Zadebiutował na przełomie 1982 i 1983 w sylwestrowej audycji Programu III Polskiego Radia. Napisał piosenkę do polskiego serialu telewizyjnego „Siedem Życzeń” o nazwie „Siedem Życzeń”.
We wrześniu 1982 grupę Lombard opuściła jedna z dwóch wokalistek – Wanda Kwietniewska i w listopadzie założyła własny zespół, w skład którego weszli doświadczeni muzycy: Marek Raduli (gitara), Jacek Krzaklewski (gitara), Andrzej Tylec (perkusja) i Henryk Baran (gitara basowa). Piosenka „Ulica Tetmajera” (muz. Marek Raduli, Jacek Krzaklewski i Wanda Kwietniewska, sł. Jacek Cygan) została nagrana z myślą o filmie biograficznym Przeznaczenie (1983) w reżyserii Jacka Koprowicza, poświęconym Kazimierzowi Przerwie-Tetmajerowi. Pod koniec 1983 roku, po odejściu z TSA, na perkusji grał Marek Kapłon[5]. Zespół koncertował zarówno w kraju, m.in. na Rock Arenie w Poznaniu, Rockowisku w Łodzi i Kart Rocku w Jeleniej Górze, jak i za granicą (w NRD i Czechosłowacji).
Debiutancki album z kompozycjami Wandy Kwietniewskiej, Banda i Wanda z 1984, okazał się sukcesem. Zawierał takie hity jak „Nie będę Julią”, „Hi-Fi” czy „Chcę zapomnieć” i uzyskał on status złotej płyty. W tym samym czasie grupa wystąpiła w programie muzycznym Katarzyny Gärtner Żeglując w dobry czas, w którym wyśpiewała piosenkę „Magia sceny” (sł. Jerzy Kleyny). Rok później zespół wydał drugi longplay zatytułowany Mamy czas. Również ten album zdobył popularność, dzięki przebojom „Kochaj mnie miły”, „Mamy czas” i „Para goni parę”. W 1986 rozpoczęto emisję popularnego wówczas serialu dla dzieci i młodzieży Siedem życzeń, do którego zespół nagrał 9 piosenek, a nawet wystąpił w pierwszym odcinku. Utwór tytułowy z serialu stał się przebojem.
Grupa rozwiązała się w 1986 roku. W 1990 i 1993 Wanda Kwietniewska wydała swoje solowe albumy, lecz nie odniosła takiego sukcesu jak w latach osiemdziesiątych. Regularnie występowała też w Opolu. W 1993 roku grupa reaktywowała się i wydała album Ballady rockowe, lecz dwa lata później rozpadła się po raz drugi.
W roku 2000 zespół reaktywował się kolejny raz, już pod nową nazwą Wanda i Banda. Rok później grupa wygrała plebiscyt na przebój Lata z Radiem 2001 premierową piosenką „Te noce są gorące”. Pod koniec 2001 roku zespół wydał nowy utwór „Kanonady, galopady”. Następnie ukazały się dwie kompilacje z największymi przebojami: w 2003 Platynowa płyta (z premierowym singlem „Kaktus”) i w 2005 Złota kolekcja: Hi-Fi (zawierająca nową piosenkę pt. „Fajny numer”). W 2005 roku zespół wydał również singel „Wiruje świat”.
W 2006 roku twórczością zespołu zainteresował się DJ Adamus, znany m.in. z programu rozrywkowego Kuby Wojewódzkiego. Dokonał on remiksu piosenki „Hi-Fi”, który wdarł się na czołowe pozycje muzycznych list przebojów (pod nowym tytułem „Hi-Fi Superstar”). Również utwór "Nie będę Julią” doczekał się remiksu – przeróbką zajął się duet Kalwi & Remi.
Jesienią 2008 ukazał się długo oczekiwany studyjny album grupy, Z miłości do strun. Znalazło się na nim kilkanaście premierowych piosenek, w tym dwa wspomniane remiksy klubowe. Pierwszą piosenką promującą album zostało nagranie „Nie zmieniajmy się”, na drugi singel wybrano utwór „To nie Polska” poruszający problem emigracji, na trzeci – piosenkę „Miłości żar”, a na czwarty – „Afryka woła nas”. 6 listopada 2009 zespół wydał album z piosenkami z serialu Siedem życzeń, pt. Piosenki z serialu Siedem życzeń. Album promował singel „Głowa do góry”.
W maju 2011 roku odbyła się premiera nowej piosenki – „To mój świat”. W kwietniu 2013 roku zespół zaprezentował nowy utwór – „Lęk wysokości”. Piosenka zapowiadała jubileusz 30-lecia grupy. W kwietniu 2016 miała miejsce premiera kolejnego singla – „Kava (Kawa na śniadanie)”.
10 czerwca 2018 na 55. Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, podczas koncertu „Od Opola do Opola” Wanda i Banda z rąk Andrzeja Krzywego i Ifi Ude odebrała nagrodę TVP1 z tytułu 35-lecia pracy artystycznej, a za kulisami fotoreporterzy wręczyli nagrodę dziennikarzy akredytowanych przy festiwalu. Statuetka została wręczona na tzw. ściance, na której fotografowane są wszystkie gwiazdy.
Opracowania na podstawie: wikipedia.or